افزایش سرمایه چیست ؟

افزایش سرمایه واژه ایست که اکثر معامله گران در بازار سرمایه کم و بیش با آن آشنا شده اند و در مورد آن شنیده اند

در این مطلب قصد داریم به صورت تخصصی به این موضوع بپردازیم 

شما در این مقاله با روش های مختلف افزایش سرمایه به صورت تخصصی آشنا خواهید شد و خواهید فهمید که چگونه میتوان از افزایش سرمایه شرکت ها مطلع شد

افزایش سرمایه

یکی از مفاهیم مهمی که سرمایه گذاران در بازار سرمایه با آن سر و کار دارند , مفهوم افزایش سرمایه شرکت های بورسی یا سهامی است که به تبع آن لازم است هر یک از سرمایه گذاران نحوه محاسبه مقدار سهام بعد از افزایش سرمایه بلد بوده و با آن آشنایی داشته باشند.

در سامانه کدال و اطلاعیه های بازار بسیار با این موضوع  مواجه شده ایم که نماد شرکتی برای ثبت صورتجلسه مجمع عومی فوق العاده (افزایش سرمایه )متوقف و سپس بازگشایی شده است .

در این مطلب تلاش خواهیم کرد تا در این مورد به صورت کامل توضیح دهیم.

در این قسمت به سوالات زیر پاسخ خواهیم داد

  1. افزایش سرمایه چیست؟
  2. دلایل افزایش سرمایه چیست؟
  3. مراحل تصمیم گیری افزایش سرمایه به چه صورت است ؟

افزایش سرمایه چیست ؟

افزایش سرمایه در شرکت های سهامی عبارت است از افزایش اسمی میزان سرمایه ثبت شده شرکت

به عبارت دیگر افزایش سرمایه یعنی افزایش تعداد سهام منتشره توسط شرکت های سهامی

مثلا شرکتی که در حال حاضر ۱ میلیارد برگ سهم دارد بعد از افزایش سرمایه ۱۰۰ درصدی ۲ میلیارد برگ سهم خواهد داشت 

دلایل افزایش سرمایه چیست ؟

شرکت ها عموما به یکی از دو دلیل زیر است :

  • تامین منابع مالی جدید برای گسترش فعالیت های شرکت
  •  اصلاح ساختار سرمایه شرکت

مراحل تصمیم گیری افزایش سرمایه به چه صورت است ؟

مراحل تصمیم گیری برای این موضوع به این شکل است که ابتدا هیئت مدیره نسبت به افزایش سرمایه شرکت تصمیم گیری نموده و این تصمیم را به عنوان یک پیشنهاد در جلسه مجمع عمومی فوق العاده به رای گیری سهامداران میگذارد.

نکته ای که در افزایش سرمایه شرکت ها حائز اهمیت است محل تامین این مبلغ است  که پس از توضیحاتی در خصوص کاهش سرمایه شرکت ها به بیان روش های افزایش سرمایه خواهیم پرداخت

آیا امکان کاهش سرمایه نیز وجود دارد؟

همانطور که امکان افزایش سرمایه برای شرکت ها امکان پذیر است گاهی ممکن است شرکت ها نیازمند کاهش سرمایه خود باشند . کاهش سرمایه به دو صورت اختیاری و اجباری صورت میگیرد

حال یک سوال پیش می آید

    • دلایل کاهش سرمایه چیست ؟

خب در ادامه به جواب سوال بالا خواهیم پرداخت

دلایل کاهش سرمایه چیست؟

  1. کاهش سرمایه در موارد زیر اتفاق می افتد :
  2. شرکت از وضعیت مطلوبی برخوردار نیست و نتوانسته در تحقق هدف خود موفق باشد. ( در این شرایط به اصطلاح میگوییم شرکت با مازاد سرمایه مواجه شده است )
  3. بر آورد اشتباه شرکا از سرمایه مورد نیاز نیز میتواند یکی از علل کاهش سرمایه باشد
  4. شرکت سود دهی که به دلیل زیان های وارده بخشی از سرمایه خود را از دست داده ( در این شرایط تا زمانی که ضرر وارده , جبران نشود امکان تقسیم سود وجود ندارد )

انواع کاهش سرمایه

انواع کاهش سرمایه بر ۲ نوع است که عبارت اند از :

  1. کاهش سرمایه اختیاری
  2. کاهش سرمایه اجباری

که در ادامه هر کدام به صورت جداگانه بررسی خواهد شد

آیا امکان کاهش سرمایه نیز وجود دارد ؟

خب سوالی که بوجود میان اینه آیا اصلا امکان کاهش سرمایه هم وجود دارد ؟ در جواب شما باید بگوییم بله امکان کاهش سرمایه هم وجود دارد

در بالا با دلایل کاهش سرمایه آشنا شدید حال میخواهیم به صورت عمیق تری به کاهش سرمایه بپردازیم

کاهش سرمایه اختیاری چگونه است ؟

چنانچه شرکت از وضعیت مطلوبی برخوردار نباشد و نتوانسته در تحقق هدف خود موفقیت لازم را کسب کند یا سرمایه کنونی شرکت به صورت اشتباهی بر آورد شده است , بخشی از سرمایه تقلیل داده خواهد شد و به سرمایه گذاران باز گردانده میشود

شرایط کاهش سرمایه چیست ؟

  1. تصویب کاهش سرمایه در مجمع عمومی فوق العاده : بر اساس ماده ۱۸۹ اصلاحی ۱۳۴۷ قانون تجارت کاهش سرمایه با پیشنهاد هیئت مدیره شرکت , باید در محمع عمومی فوق العاده به رای گیری سهامداران گذاشته شود
  2. ارائه پیشنهاد کاهش سرمایه و توجیه لزم آن : طبق ماده ۱۹۰ قانون تجارت اصلاحی ۱۳۴۷ , پیشنهاد کاهش سرمایه به همراه توجیه لزم کاهش سرمایه لازم است حداقل ۴۵ روز قبل از تاریخ تشکیل مجمع عمومی فوق العاده توسط هیئت مدیره به بازرس / بازرسان شرکت تحویل داده شود . علاوه بر آن گزارشی به همراه این پیشنهاد اراهئه میشود که در بردارنده امور شرکت از ابتدای سال مالی جاری است . اگر در زمان ارائه این پیشنهاد تصمیمات مجمع عمومی عادی نسبت به حساب های سال مالی قبل صورت نگرفته باشد . این گزارش شامل وضع شرکت از ابتدای سال مالی قبل تا زمان تسلیم پیشنهاد خواهد بود.
  3. محدودیت مبلغ کاهش سرمایه و رعایت تساوی حق شرکاء : طبق ماده ۵ لایحه قانونی ۱۳۴۷ قانون تجارت شرکت ها نمیتوانند سرایه خود را به کمتر از مبلغی که برای تشکیل آن در قانون آمده است , کاهش دهد این مبلغ در مورد شرکت های سهامی عام حداقل ۵ ملیون و برای شرکت های سهامی خاص حداقل یک ملیون ریال میباشد , علاوه بر این قانون ماده ۱۸۹ لایجه مذکور , کاهش سرمایه در صورت رعایت تساوی حقوق صابحان سهام امکان پذیر است
  4. کاهش سرمایه از نوع اختیاری تنها به صورت کاهش بهای اسمی ساهام به نسبت مساوی است به این معنا که کاهش سرمایه برای همه سهام شرکت اعمال میشود نه بخشی از آن
  5. حفظ حقوق بستانکاران ( طلبکاران ) : خب حالا ببینیم تکلیف این قشر از افراد مرتبط با شرکت به چه صورتی میشود , برای آن دسته از طلبکارانی که پس از کاهش سرمایه با شرکت داد و ستد داشته اند , حقی ضایع نخواهد شد ؛ اما در خصوص طلبکارانی که پیش از کاهش سرمایه به معامله با شرکت پرداخته اند , از آنجا که بخشی از سرمایه شرکت به سهامداران و شرکا باز پرداخت شده است , ضمانت طلب این بستانکاران کاهش خواهد یافت . از این رو طبق ماده ۱۹۲ لایحه اصلاحی ۱۳۴۷ قانون تجارت در زمان کاهش سرمایه از نوع اختیاری هیئت مدیره شرکت موظف است پیش از اقدام به کاهش سرمایه , تصمیم مجمع عموی را در خصوص کاهش سرمایه حداکثر طی مدت یک ماه در روزنامه رسمی و روزنامه کثیر الانتشاری که آگهی های مربوط به تصمیمات شرکت در آن درج میشود , آگهی کند . طبق ماده ۱۹۳ طلبکاران یا دارندگان اوراق قرضه که منشا بستانکاری آنها ثبل از تاریخ انتشار آخرین آاگهی موضوع ماده ۱۹۲ باشد . ظرف مدت ۲ ماه از تاریخ انتشار آخرین آگهی , میتوانند اعتراض خود را در مورد کاهش سرمایه شرکت , به دادگاه ارائه نمایند.
درمورد کاهش سرمایه اختیاری , طبق ماده ۱۹۶ لایجه قانونی ۱۳۴۷ قانون تجارت هیئت مدیره شرکت موظف است مراتب را طی اطلاعیه ای از طریق روزنامه کثیر الانتشاری که آگهی های مربوطه به شرکت در آن درج میشود , به اطلاع کلیه صاحبان سهام رسانده و برای صاحبان سهام با نام , از طریق پست سفارشی ارسال شود.
خب حالا که در مورد کاهش سرمایه اختیاری صحبت کردیم وقت آن رسیده که به سراغ کاهش سرمایه اجباری برویم

کاهش سرمایه اجباری چگونه است ؟

اگر تقلیل سرمایه در اثر برداشت نباشد بلکه زیان های وارده به قدری باشد که نصف سرمایه شرکت از میان برود در این صورت , قانون هیئت مدیره شرکت را موظف نموده که مجمع عمومی را دعوت نمایند تا موضوع انحلال یا بقاء شرکت مورد شور و رای واقع شود . البته مجمع عمومی تصمیم به انتشار سهام جدید و یا کاهش سرمایه و یا انحلال شرکت خواهد گرفت.
این تصمیم را در هر حال مدیران شرکت مطابق مقررات قانون به اطلاع مرجع ثبت شرکت ها خواهند رسانید .
هرگاه مجمع عمومی فوق العاده رای به انحلال شرکت ندهد باید در همان جلسه با رعایت مقرراتی که برای ثبت شرکت لازم است سرمایه شرکت را به مبلغ سرمایه موجود کاهش دهند مشروط بر این که از میزان حداقلی که برای شرکت های سهامی تعیین شده کمتر نباشد.
 
خب دیگ فکر کنم داریم زیاد از حد از بحثمون خارج میشیم حالا بریم سراغ اصل مطلب یعنی افزایش سرمایه

روش های افزایش سرمایه چیست؟

افزایش سرمایه شرکت ها از منابع متفاوتی تامین میشود بنابر این روش های مختلفی دارد

اگر بخواهیم بر این اساس افزایش سرمایه را بررسی کنیم به چهار روش خواهیم رسید که عبارت اند از :

  1. افزایش سرمایه از محل سود انباشته
  2. اقزایش سرمایه از محل تجدید ارزیابی دارایی ها
  3. اقزایش سرمایه از محل آورده نقی و محل مطالبات حال شده
  4. افزایش سرمایه از محل سلب حق تقدم

افزایش سرمایه از محل سود انباشته

بخشی از سود سالانه شرکت ها در حساب سود انباشته آنها ذخیره میشود

این مقدار از سود در زمان مناسب به عنوان افزایش سرمایه با انتشار سهام جدید به حساب سرمایه شرکت منتقل میشود.

این اوراق جدید به نسبت دارایی سهامداران قبلی بین آنها تقسیم میشود .

به تفسیر دیگر , سودهایی که در سال های گذشته بین سهامداران تقسیم نشده است در جهت جبران و احیاء مخارج مورد نیاز برای سرمایه گذاری های جدید و سایر عملیات شرکت به کار گرفته شده و عملا جریان نقدینگی جدیدی به شرکت ورود پیدا نمیکند

سهام جایزه چیست ؟

همانطور که مشخص است در این حالت سهامداران پولی برای خرید اوراق جدید تزریق نمیکنند به همین دلیل اصطلاحا به سهام تعلق گرفته به سهامداران سهام جایزه میگویند این سهام جایزه به همه سهامداران تعلق دارد و سهامداران بدون نیز به پرداخت هیچگونه وجهی مالک سهام جایزه شده به نحوی که میزان مالکیت سهامداران پس از این نوع افزایش سرمایه تغییری نخواهد کرد.

 

افزایش سرمایه از محل سود انباشته

  • فرآیند افزایش سرمایه از سود انباشته :
  1. بدون نشر حق تقدم
  2. تقسیم بین سهامداران به نسبت سهامشان
  3. میزان مالکیت سهامداران ثابت میماند
  • شرایط مورد استفاده از افزایش سرمایه از سود انباشته :
  1. ذخیره سازی بخشی از سودهای سالیان گذشته
  2. نیاز به گردش منابع مالی جدید درون شرکت
  • مزایا افزایش سرمایه از سود انباشته :
  1. عدم نیاز به پرداخت ارزش اسمی توسط سهامداران
  2. سرعت گرفتن فرآیند های توسعه ای
  3. کمک به سود آوری در بلند مدت
  • معایب افزایش سرمایه از سود انباشته :
  1. عدم ورود نقدینگی خارج از شرکت

افزایش سرمایه از محل تجدید ارزیابی دارایی های شرکت

زمانی که قدرت خرید پول کشور ها کم شده و تورم در آنها افزایش یابد , شاهد افزایش تغییرات در قیمت نسبی کالا و خدمات هستیم

این امر خصوصا در زمان استفاده از ساز و کار چند نرخی بودن ارز , سبب اختلاف شدید میان بهای تمام شده (ارزش تاریخی) دارایی های ثابت و سرمایه گذاری های بلند مدت با ارزش های جدید و جاری میشود.

ارزش های جاری در حقیقت نمایانگر واقعیت های اقتصادی هستند و این اختلاف ایجاد شده سبب خواهد شد تا اطلاعات موجود برای گرفتن تصمیم های اقتصادی , نارسا و غیرقابل توجیه شوند .

تجدید ارزیابی دارایی ها یکی از روش هایی است که نقصان و نامربوط بودن اطلاعات را تا حدی رفع میکند

قیمتی که در تجدید ارزیابی برای ارزش ثبت شده یک دارایی تعیین میشود , مازاد تجدید ارزیابی نامیده میشود

این مازاد محاسبه شده , به عنوان در آمدی ( عایدی ) یا چیزی شبیه آن محسوب نمیشد زیرا این روش فقط منتسب کردن ارزش های جدید به دارایی های موجود و اتفاقی است و مبنی بر ایجاد در آمد و یا عایدی نیست

در این روش افزایش سرمایه ارزش دفتری یک دارایی ثابت مشهود که به عنوان یک در آمد غیر عملیاتی تحقق نیافته از محل تجدید ارزیابی خواهد بود , به صورت مستقیم و با نام ” مازاد تجدید ارزیابی ” به ثبت میرسد

این مازاد تجدید ارزیابی به عنوان بخشی از حقوق صاحبان سرمایه در ترازنامه آمده و درصورت سود و زیان نیز ذکر میشود

لازم به ذکر است که افزایش سرمایه از محل تجدید ارزیابی شرکت ها به عنوان درآمد و عایدی نیست ارزش ذاتی شرکت تغییری نخواهد کرد

افزایش سرمایه از محل تجدید ارزیابی دارایی های شرکت

  • فرآیند افزایش سرمایه از تجدید ارزیابی شرکت :
  1. هنگامی که شاهد افزایش تغییرات در قیمت نسبی کالا و خدمات هستیم.
  2. منتسب کردن ارزش های جدید به دارایی های موجود
  • شرایط مورد استفاده  افزایش سرمایه از تجدید ارزیابی دارایی های شرکت
  1. هنگامی که شاهد افزایش تغییرات در قیمت نسبی کالا و خدمات هستیم
  2. اختلاف شدید میان بهای تمام شده (ارزش قبلی یا تاریخی) دارایی های ثابت و سرمایه گذاری های بلند مدت با ارزش های جدید و جاری
  • مزایا افزایش سرمایه از تجدید ارزیابی دارایی های شرکت
  1. انضباط در صورت های مالی
  2. به روز شدن ارزش دارایی های شرکت
  3. افزایش قدرت دریافت اعتبار و وام توسط شرکت
  • معایب افزایش سرمایه از تجدید ارزیابی دارایی های شرکت
  1. عدم تغییر ارزش ذاتی شرکت
  2. عدم ورود نقدینگی در شرکت

 

 

گروه تولید محتوا آموزشی دهکده معاملات

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

wpChatIcon